“Xoşbəxt ürəklə ölürəm”

-İnsanların öz ağılları yoxdur ki, kütlələrin arxasıyca gedirlər. Tək də kütlələrə qarşı çıxa bilərsən.

-Əgər sənin yaşadığın cəmiyyətdə hamı eyni nəsəni ritmik şəkildə edirsə, sən də kənarda qalmayım, aşda duzum olsun deyib onlara qoşulursan. İnan kənarda qalmaq olmur. 90-cı illərdə hamı nəsə etməyə çalışırdı. Mən isə qardaşımın uşaqlarına baxmalı idim. Onların təhlükəsizliyinə görə mən cavabdeh idim. Eyvana çıxıb ətrafa baxmaq istəyirdim. Elə bunu etmişdim ki, “Kişi deyilsən evdə oturmusan” sözlərini eşitdim. İnanın üstümdə nəsə məsuliyyət olmasaydı mən də həmin hadisələrin aktiv iştirakçısı idim. Bəlkə də həlak olmuşdum. Kütlə psixologiyası deyilən anlayış var.

Həmişə dediyim  sözlərimin üstündən qara xətt çəkirəm. Ona görə xətt çəkmirəm ki, mən haqlı deyiləm, ona görə çəkirəm ki, bu gün izlədiyim sənədli film fikirlərimi dəyişdirməyə kömək oldu. Həmin sənədli film yaxın silahdaşının dediyi kimi “Səni çox sevirəm, çünki sən həm böyük, həm də sadəsən. Bu ancaq dahilərə məxsus xüsusiyyətdir”. Söhbət Adolf Hitlerdən gedir.

Həmin sənədli filmdə Hitlerin alovlu nitqi film arxasından mənə təsir edirdi. Halbuki, izlədiyim sonu faciə ilə qurtarmış tarix idi. Baxmayaraq ki, Hitler son anında demişdi: “Xoşbəxt ürəklə ölürəm”

İnsanlar nə üçün onun arxasıyca gedirdilər. Alovlu natiq idi? Əlbəttə ki hər şey bununla məhdudlaşmır. Özünün dediyi kimi “Mübarizə hər şeyin özüdür” Hakimiyyətə gəlməmişdən əvvəl ölkədə 5 milyon işsiz var idi. Hitlerdə qısa zaman içərisində onları işlə təmin etdi. Beləliklə o kasıbların “dost”una çevrilir. Təbii ki dırnaqarası. Belə ki, o taktika işlədir. Silahın istehsalı ilə onlara iş verir. Kasıb, işsiz sənayeçilər ona dörd əllə yapışırlar. Hitler həqiqətən də onların dostu olmuşdu. Onlar belə fikirləşirdilər. Təbii ki yanılırdılar.

Hitler lider idi, çünki kütlələrə təsir etmək ancaq liderlərə yaraşan hərəkətdir. Özünün dediyi kimi “Heç kim mənim əldə etdiklərimi əldə etmədi”. O eyni zamanda kin, nifrətlə doğulmuş, qədəri isə insanları alçatmaq idi. Bütün Avropa onunla müharibəyə girəndə o dəlicəsinə məmnun idi. O deyirdi:Alman ordusu ABŞ-a müharibə edir, çünki haqlı olanı istəyir.

Belə bir insan sevə bilər? Əlbəttə əgər Vyananın küçələrində avara gəzib, birdən birə bütün Almaniyanı ovcunun içinə ala bilirsənsə sevə də bilərsən.

Sevgili olduğu qadın Hitlerin əzablarına dözmür 1931-ci ildə özünü öldürür. Sonraki sevgilisi Eva isə iki dəfə intihara cəhd edir. O, Evaya yanında rəqs etməsinə, oxumasına icazə vermirdi. Hətta Eva yaraşıqlı aktyora da aşiq olmuşdu, amma Adolf bundan narahatlıq keçirmirdi. Yenə deyirdi: “Bir adam nə qədər böyüksə, yanındakı bir qadın o qədər önəmsizdir.